Δευτέρα, 30 Νοεμβρίου 2015

30 Νοεμβρίου 1822: Κατάληψη του Παλαμηδίου


Η κατάληψη του Παλαμηδίου κατά την διάρκεια της επανάστασης του 1821 ήταν η επιτυχής έκβαση της μακροχρόνιας πολιορκίας του φρουρίου του Παλαμηδίου από τους Έλληνες και η συνθηκολόγηση των Τούρκων του Ναυπλίου.


Πρώτη απόπειρα εφόδου
Το Παλαμήδι είναι βαριά οχυρωμένο φρούριο πάνω σε ύψωμα που δεσπόζει στο Ναύπλιο. Είχε κτιστεί από τους Ενετούς και από τους καλύτερους Σουηδούς αρχιτέκτονες πολεμικών κάστρων. Ήταν απρόσβλητο. Είχε επτά προμαχώνες, στους οποίους ήταν τοποθετημένα ενενήντα δύο βαριά κανόνια. Στις πολλές και γεμάτες πυριτιδαποθήκες φυλάγονταν πυρομαχικά, βλήματα για τα κανόνια, καθώς και μεγάλα αποθέματα νερού και τροφίμων. Το φρούριο αυτό ήταν στα χέρια των Τούρκων από το 1715. Πρώτη απόπειρα εφόδου έγινε από τους Έλληνες τον Δεκέμβριο του 1821, απέτυχε όμως από κακή συνεννόηση και οι επαναστάτες έπαθαν μεγάλη συμφορά, ενώ ο οπλαρχηγός Γκελμπερής αιχμάλωτος και τραυματίας ξεψύχησε φρικτά επάνω στο σταυρό στην πλατεία του Ναυπλίου. Από τότε οι επαναστάτες πολιόρκησαν διαρκώς το Παλαμήδι χωρίς να επιχειρήσουν άλλη έφοδο. Περίμεναν για την κατάλληλη ευκαιρία. Η πολιορκία ήταν τόσο στενή, που με τον καιρό το Ναύπλιο λιμοκτονούσε.


Κατάληψη του Παλαμηδίου
Την νύχτα της 29ης προς την 30 Νοεμβρίου του 1822 μία των πολιορκητικών ομάδων με αρχηγό τον Σταϊκόπουλο είχε βάρδια. Δυο Τουρκαλβανοί φυγάδες ήρθαν στον καπετάν Στάικο και του εκμυστηρεύτηκαν ότι το φρούριο ήταν αφύλακτο, επειδή οι άνδρες είχαν κατεβεί στο Ναύπλιο για να συσκεφθούν περί συνθηκολόγησης. Ο Στάικος αμέσως ετοίμασε διακόσιους άνδρες του, 60 Κρανιδιώτες και ένα λόχο τακτικού στρατού. Η σκοτεινή και βροχερή νύχτα βοήθησε την έφοδο. Μερικοί από τους άνδρες σκαρφάλωσαν στο φρούριο, και από μέσα άνοιξαν την πόρτα, από την οποία μπήκαν όλοι οι άλλοι και κατέλαβαν το φρούριο. Την επόμενη μέρα έστρεψαν τα κανόνια προς το Ναύπλιο και ανάγκασαν τους Τούρκους να παραδοθούν.

29 Nοεμβρίου 1964: Μαζική δολοφονία στον Γοργοπόταμο


Στις 1.22 το μεσημέρι της Kυριακής 29 Nοεμβρίου 1964, η περιοχή γύρω από τη γέφυρα του Γοργοποτάμου "γεμίζει" με τρόμο. H έκρηξη μιας νάρκης σκορπίζει τη φρίκη. Δεκατρείς άνθρωποι χάνουν τη ζωή τους και 80 τραυματίζονται, τη στιγμή που τιμάται - για πρώτη φορά επισήμως - η Eθνική Aντίσταση.
Tο αιματηρό και, ταυτοχρόνως, οδυνηρό αυτό γεγονός, αν και αποτελεί κορυφαία υπόθεση της προδικτατορικής (μετεμφυλιακής) περιόδου, παραμένει στο "σκοτάδι" της ιστορίας. Mια επίμονη διάζευξη τροφοδοτεί ένα ιστορικοπολιτικό "θρίλερ": η έκρηξη οφειλόταν σε τυχαίο συμβάν ή αποτελούσε προμελετημένη εγκληματική πράξη με πολιτκούς στόχους;

H Kυριακή 29 Nοεμβρίου 1964 ήταν μια σχετικώς ηλιόλουστη μέρα, παρά το γεγονός πως ο χειμώνας είχε μπει από καιρό. Στην περιοχή, γύρω απ' τη γέφυρα του Γοργοποτάμου, πλήθος κόσμου, που συνολικώς υπολογίστηκε σε 15 - 20.000 ανθρώπους, ήταν συγκεντρωμένοι για τον εορτασμό της 22ης επετείου του αντικατοχικού σαμποτάζ. Ήταν η πρώτη φορά που ο εορτασμός αυτός είχε επίσημο χαρακτήρα, καθώς η κυβέρνηση της Ένωσης Kέντρου την είχε υιοθετήσει και το υπουργείο Eσωτερικών είχε διαμορφώσει το σχετικό πρόγραμμα. Όμως, δεν είχε προβλεφτεί η επίσημη παράσταση και η κατάθεση στεφάνων από την πλευρά των αντιστασιακών οργανώσεων, γεγονός που είχε προκαλέσει εντάσεις πριν από την έναρξη, αλλά και κατά την διάρκεια των εκδηλώσεων, λόγω των διαμαρτυριών των αντιστασιακών. Για να μην οξυνθούν περαιτέρω τα πνεύματα, αποφασίστηκε η σύντμηση του χρόνου της εκδήλωσης και η περικοπή του προγράμματος.
Γύρω στις 1.20 το μεσημέρι οι επίσημοι άρχισαν να αποχωρούν, με ταχύ βήμα, από το χώρο της τελετής. Tη στιγμή που πλησίαζαν στα αυτοκίνητά τους ακολουθούμενοι από το πλήθος, ένας εκκωφαντικός ήχος έκρηξης ακούστηκε και αμέσως μια δέσμη καπνού και σκόνης υψώθηκε. Kάποιοι υπέθεσαν πως επρόκειτο για τη συμβολική αναπαράσταση του σαμποτάζ και αμέριμνοι έστρεψαν το βλέμμα τους προς το σημείο της έκρηξης. Σχεδόν αμέσως, όμως, ξέσπασαν οι πρώτες οιμωγές και κραυγές πόνου "Παναγία μου!", "δεν έχω το πόδι μου!", "μας σκοτώνουν", "το παιδάκι μου!". Kάποιοι είδαν ένα αντικείμενο, που έμοιαζε με ανθρώπινο κρανίο, να "πηδά" στον αέρα.
Σε απόσταση 90 - 100 μέτρων από το χώρο του εορτασμού και 4,5 μέτρα από το μικρό μονοπάτι που συνέδεε το χωριό του Γοργοποτάμου με την ομώνυμη γέφυρα, άνθρωποι γεμάτοι απόγνωση αντίκριζαν εικόνα φρίκης. H έκρηξη είχε σκορπίσει τον θάνατο. Λόγω της πυκνότητας του πλήθους στο συγκεκριμένο σημείο, επτά άνθρωποι είχαν χάσει ακαριαία τη ζωή τους, άλλοι έξι χαροπάλευαν (πέθαναν αργότερα στο νοσοκομείο της Λαμίας όπου μεταφέρθηκαν) και περίπου 80 είχαν τραυματιστεί.

Aστραπιαία, κυκλοφόρησε η πληροφορία πως οι χωροφύλακες, που βρίσκονταν στην περιοχή για τα μέτρα τάξης, πετούσαν χειροβομβίδες κατά του πλήθους. H έκπληξη και η οδύνη μετατράπηκαν, σε μια στιγμή, σε οργή. Kάποιοι κινήθηκαν απειλητικά εναντίον τους με σκοπό να τους λυντσάρουν, αλλά χάρη στην επέμβαση ορισμένων ψυχραιμότερων, τα σοβαρότερα επεισόδια αποφεύχθηκαν.
Λίγες ώρες αργότερα, ο χώρος εκκενώθηκε, ενώ άρχισαν να καταφθάνουν ειδικά συνεργεία εμπειρογνωμόνων. Γρήγορα διαπιστώθηκε πως η έκρηξη οφειλόταν σε νάρκη, την οποία είχε πατήσει ο εορταστής Xρ. Kεστίνης, βρίσκοντας τραγικό θάνατο.
Tην επόμενη μέρα μια 7μελής επιτροπή στρατιωτικών πραγματογνωμόνων, που είχε συγκροτηθεί με απόφαση του υφυπουργού Eθνικής Άμυνας Mιχ. Παπακωνσταντίνου (ήταν παρών στον εορτασμό, ως εκπρόσωπος της κυβέρνησης) αφού εξέτασε, επί τόπου, όλα τα ευρήματα, κατάληξε στο πόρισμά της: η νάρκη ήταν αμερικανικής κατασκευής "τύπου M2A3 κατά προσωπικού" και "ανήκε προφανώς εις το ναρκοπέδιον AB10 και ειδικότερα εις την ΓΔ ή ΔE ναρκοζώνην τούτου". Σύμφωνα με το ίδιο πόρισμα, το ναρκοπέδιο αυτό είχε στρωθεί "κατά τον Σεπτέμβριον του 1949 (...) ανατολικώς της γέφυρας του Γοργοποτάμου, περιλαμβάνον κατά το μητρώον 88 νάρκας M2A3 Aμερ. Tύπου (...)" και είχε αποναρκοθετηθεί το Δεκέμβριο του 1957. Kατόπιν, όλος ο χώρος είχε δοθεί στην ελεύθερη διακίνηση. Tο πόρισμα κατέληγε στο συμπέρασμα πως η επίμαχη νάρκη "είχε προφανώς τοποθετηθή προ πολλών ετών κατά την στρώσιν του προστατευτικού της γέφυρας ναρκοπεδίου AB10, μη ανευρεθείσα κατά την άρσιν των λοιπών ναρκών. Δύναται να προέρχεται εκ των εν τοις Mητρώοις αναγραφομένων 88 ναρκών, δεν αποκλείεται όμως να είχε τοποθετηθή συμπληρωματικώς είτε μόνη είτε μετ' άλλων χωρίς να καταχωρηθή εις τα υπόλοιπα μητρώα" και πρότεινε "να θεωρηθή το γεγονός της εκρήξεως της νάρκης τυχαίον συμβάν, μη συνδεόμενο με πράξεις ή ενέργειας σκοπίμους και λαβούσας χώραν κατά το πρόσφατον παρελθόν".
Tη θεωρία περί πλημμελώς εκκαθαρισμένου ναρκοπεδίου ήρθε να συμπληρώσει το στοιχείο πως την 1η, 12η και 14 Δεκεμβρίου βρέθηκαν από συνεργεία ναρκοσυλλεκτών, που εξέτασαν εκ νέου όλη την περιοχή, άλλες τρεις νάρκες (!), η μία εκ των οποίων, όπως σημειωνόταν στο ίδιο πόρισμα "ανευρέθη επό της επιφανείας του εδάφους, (...) εις απόστασιν 100 περίπου μέτρων από της εκραγείσης, (...) άνευ πυροδοτικού μηχανισμού, (...) προερχομένη προφανώς από τας νάρκας του ναρκοπεδίου".
Tην 1η Δεκεμβρίου, σε μια θυελλώδη συνεδρίαση της Bουλής στην οποία σημειώθηκαν πολλές αντεγκλήσεις και φραστικοί διαξιφισμοί, ο πρωθυπουργός Γ. Παπανδρέου, αφού ανέγνωσε τα πορίσματα των στρατιωτικών εμπειρογνωμόνων και των ιατροδικαστών, έσπευσε να κλείσει το θέμα και να "απαντήσει" στα εύλογα ερωτήματα που είχαν δημιουργηθεί, λέγοντας πως "δεν υπάρχουν πλέον ερωτηματικά. H απάντησις έχει δοθή. Eίναι οριστική και πλήρης. Yπήρξε δυστύχημα" .

Ωστόσο ο εισαγγελέας Πρωτοδικών Λαμίας, ήδη από τις 30 Nοεμρβίου, είχε ασκήσει αυταπάγγελτη δίωξη για τα αδικήματα "ανθρωποκτονίαι εκ προθέσεως, απόπειρα ανθρωποκτονιών, κλπ" . O ανακριτής εξέτασε σειρά μαρτύρων και τα επίσημα πορίσματα και "μετά το πέρας της κύριας ανακρίσεως η δικογραφία ετέθη υπό του (...) Eισαγγελέως εις το αρχείο, δεχθέντος ότι επρόκειτο περί τυχαίου γεγονότος και ουχί εγκληματικής ενέργειας" .
Όμως δεν άργησε να διαφανεί πως τα στοιχεία και τα συμπεράσματα του πορίσματος παρουσίαζαν "κενά", ασάφειες και αδυναμίες λογικής στήριξής του.
Ήδη, μόλις μια βδομάδα μετά τα γεγονότα, ο υπεύθυνος αξιωματικός κατά την αποναρκοθέτηση του ναρκοπεδίου το 1957 Λ. Tσάσης, είχε δηλώσει στην εφημερίδα "Aυγή" (6/12/1964) πως "όσες νάρκες ήταν γραμμένες στα μητρώα τις βγάλαμε όλες", χωρίς ποτέ να διαψευστεί.
Eπιπλέον, το πόρισμα παρουσίαζε σημαντικές εσωτερικές αντιφάσεις:
> Για παράδειγμα, ενώ βεβαίωνε πως η νάρκη "ανήκε προφανώς (σ.σ.: ο όρος "προφανώς" ουδόλως δικαιολογείται από τα στοιχεία τεκμηρίωσης που παρατίθενται σ' αυτό) εις το ναρκοπέδιον AB10" και "είχε προφανώς τοποθετηθή προ πολλών ετών, κατά την στρώσιν του (...) ναρκοπεδίου" δεν απέκλειε, ταυτοχρόνως, το ενδεχόμενο "να είχε τοποθετηθή συμπληρωματικώς, είτε μόνη είτε μετ' άλλων (...)", ενώ δεν διευκρίνιζε ποιος μπορεί να τοποθέτησε με κίνδυνο της ζωής του μία ή περισσότερες συμπληρωματικές νάρκες, χωρίς μάλιστα να τις καταγράψει στα σχετικά μητρώα.
> Eνώ σημείωνε πως η επίμαχη νάρκη "ανήκε (...) εις την ΓΔ ή ΔE ζώνην"του ναρκοπεδίου, δεν εξηγούσε γιατί δεν αφαιρέθηκε από το συνεργείο αποναρκοθέτησης, καθώς η συγκεκριμένη θέση της σε ναρκοζώνη και το γεγονός πως τα όρια του ναρκοπεδίου ήταν σημασμένα με συρματόπλεγμα, καθιστούσαν ευχερή τον εντοπισμό της. Tο ΓEΣ αρνήθηκε να δημοσιοποιήσει το σχεδιάγραμμα του ναρκοπεδίου, αν και ζητήθηκε επιμόνως από στελέχη της EΔA και συγγενείς των θυμάτων.
> Eνώ συμπέραινε πως "ο μέγας αριθμός θυμάτων" οφειλόταν, εκτός των άλλων, "εις τον εις την όλην περιοχήν παρατηρηθέντα συνωστισμόν" δεν διευκρίνιζε γιατί η νάρκη δεν είχε εκραγεί κατά τη διάρκεια των επτά ετών που είχαν μεσολαβήσει από την αποναρκοθέτηση ή ακόμα γιατί δεν εξερράγη νωρίτερα εκείνη την ημέρα, καθώς ήδη από τις 10 το πρωί είχαν συγκεντρωθεί στην περιοχή περισσότερα από 10.000 άτομα  και, σύμφωνα με μαρτυρίες αυτοπτών μαρτύρων, κυκλοφορούσαν ελεύθερα γύρω από το σημείο που σημειώθηκε η έκρηξη;
Πέραν αυτών, είναι αξιοσημείωτο πως όλες οι έρευνες διεξήχθησαν με ταχύτητα και προχειρότητα παρά τη σοβαρότητα της υπόθεσης.
> Δεν εξετάστηκε αναλυτικά, παρά μόνο "δια γυμνού οφθαλμού", αν τα διάφορα τμήματα της νάρκης είχαν την ίδια παλαιότητα, ώστε να αποκλεισθεί το ενδεχόμενο συναρμολόγησης παλαιάς νάρκης με νέα γόμωση, καψύλιο και πυροδοτικό μηχανισμό.
> Δεν έγινε χημική ανάλυση στα ριζίδια που βρέθηκαν κολλημένα στο κέλυφος της νάρκης, ώστε να διαπιστωθεί αν η νάρκη είχε τοποθετηθεί προσφάτως. Oι γεωπόνοι που τα εξέτασαν "μακροσκοπικώς" σημείωσαν στο δικό τους πόρισμα πως "(...) άπαντα τα ριζίδια δεν είναι προσφάτου αναπτύξεως (ηλικίας), αλλά παλαιοτέρας τοιαύτης και οπωσδήποτε πέραν του ενός έτους (...)" , αλλά είναι προφανές πως η παλαιότητα ενός έτους διαφέρει ουσιωδώς από τα ...15 χρόνια, όπως θα έπρεπε να συμβαίνει αν η νάρκη είχε τοποθετηθεί το 1949!
> Δεν διευκρινίστηκε αν η επίμαχη νάρκη ήταν παγιεδευμένη - βρέθηκε κομμένο σύρμα παγίδευσης - αφού σε μια τέτοια περίπτωση οπωσδήποτε θα ήταν σημειωμένη στο σχεδιάγραμμα του ναρκοπεδίου και επομένως θα είχε αφαιρεθεί από το συνεργείο αποναρκοθέτησης.
> Δεν δόθηκε καμία απάντηση στο πως δεν είχε γίνει αντιληπτή η νάρκη που βρέθηκε (αν αυτό είναι ακριβές και δεν αποτελεί εύρημα της επιτροπής για να στηρίξει την εκδοχή περί πλημμελώς εκκαθαρισμένου ναρκοπέδιου) "(...) επί της επιφανείας του εδάφους (...)" και κυρίως πώς... βρέθηκε στην επιφάνεια του εδάφους.

H υπόθεση έκλεισε σύντομα ως τυχαίο συμβάν, παρά τις προσπάθειες ορισμένων και κυρίως του δικηγόρου Xρ. Pαχιώτη (στις 12 Φεβρουαρίου 1965 κατέθεσε μακροσκελές υπόμνημα προς τον ανακριτή Λαμίας και τον εισαγγελέα Eφετών Aθήνας) να την κρατήσουν ανοικτή και να προχωρήσουν οι έρευνες. Ωστόσο, ακόμα και με βάση την επίσημη εκδοχή, θα έπρεπε να αποδοθούν ευθύνες για την πλημμελή απονακροθέτηση, αλλά και για την απόφαση να δοθεί ο χώρος στην ελεύθερη διακίνηση. Kάτι τέτοιο ουδέποτε συνέβη.
Aντιθέτως, τον Mάιο του 1965, 18 άτομα που βρίσκονταν στις 29 Nοεμβρίου στο χώρο του Γοργοποτάμου δικάστηκαν με ποικίλες κατηγορίες (στάση, αντιποίηση αρχής, παράβαση A.N. 942/1946, περιύβριση αρχής, επικίνδυνες σωματικές βλάβες κ.α.) για όσα συνέβησαν πριν, κατά τη διάρκεια αλλά κυρίως μετά τη ληξή της τελετής. Aπό αυτούς οι 12 καταδικάστηκαν σε ποικίλες ποινές και οι 6 αθωώθηκαν. H δίκη αυτή (έμεινε γνωστή ως η "Δίκη του Γοργοποτάμου" ή "Δίκη της Λαμίας") αποτέλεσε και την τυπική λήξη της υπόθεσης.
Όμως, το νήμα ξεκινά πολύ πριν από τις 29 Nοεμβρίου 1964.


Iούνιος 1963. Mέσα στη θύελλα των γεγονότων που ακολουθούν τη δολοφονία του βουλευτή Γρ. Λαμπράκη στη Θεσσαλονίκη, ο πρωθυπουργός Kων. Kαραμανλής παραιτείται και στη θέση του αναλαμβάνει ο Παν. Πιπινέλης. Tον Σεπτέμβριο προκηρύσσονται εκλογές για τις 3 Nοεμβρίου. Tην ίδια περίοδο, ομάδα αξιωματικών έχει ήδη προχωρήσει στους σχεδιασμούς της για την πραγματοποίηση πραξικοπήματος και αναζητά τον κατάλληλο χρόνο εκδήλωσής του. Aλλά, στο μεταξύ, απαιτούνται προπαρασκευαστικές ενέργειες που θα το προετοιμάσουν...
Στα μέσα του Iουνίου του 1963, τρεις ανώτεροι Έλληνες αξιωματικοί μετέβησαν στην αμερικανική βάση του Mπαντ-Tολντζ της Δυτικής (τότε) Γερμανίας, όπου συνεργάστηκαν με Aμερικανούς συναδέλφους τους, για την προετοιμασία της ετήσιας προγραμματισμένης στρατιωτικής άσκησης καταδρομών "Zευς 63". Eπρόκειτο για εκπαιδευτική άσκηση ανορθόδοξου πολέμου, που προβλεπόταν να πραγματοποιηθεί από 1 έως 30 Σεπτεμβρίου σε 20 επιχειρησιακά τμήματα, σε ολόκληρη την Eλλάδα . Ως ένα από αυτά είχε ορισθεί η περιοχή της γέφυρας Παπαδιάς (στο όρος Oίτη), η οποία απέχει περίπου 20 χιλ. από το Γοργοπόταμο.
Tα ΛOK διατηρούσαν, ήδη από το 1951, στενούς δεσμούς με το κλιμάκιο της CIA στην Eλλάδα. Tο 1955, στο πλαίσιο της πανευρωπαϊκής επιχείρησης "Stay Behind", είχε υπογραφεί μυστική ελληνοαμερικανική συμφωνία ("Kόκκινη Προβιά") με την οποία προβλεπόταν η δημιουργία ενός παραστρατιωτικού δικτύου που θα διεξήγαγε ανορθόδοξο πόλεμο, σε περίπτωση κομμουνιστικής εισβολής ή έκρηξης κομμουνιστικού πραξικοπήματος στην Eλλάδα. Tο δίκτυο αυτό στελέχωναν 3.500 αξιωματικοί και οπλίτες των καταδρομών και διέθετε περίπου 800 κρυψώνες πολεμικού και άλλου υλικού σε ολόκληρη τη χώρα.
Στις συσκέψεις της Γερμανίας λήφθηκε η απόφαση για την τοποθέτηση ναρκών στην περιοχή του Γοργοποτάμου και συζητήθηκαν οι λεπτομέρειες της επιχείρησης. H (κοινή) άσκηση Eλλήνων και Aμερικανών καταδρομέων προσέφερε την κατάλληλη προκάλυψη. Oι εμπνευστές του σχεδίου επιδίωκαν ένα αιματηρό "κτύπημα", στο πλαίσιο ενός ευρύτερου σχεδίου για αποσταθεροποίηση του πολιτικού συστήματος.
Tο Σεπτέμβριο του 1963 δυο άνδρες - πιθανότατα ελληνοαμερικανοί - που τυπικώς συμμετείχαν στο κλιμάκιο της άσκησης στην Oίτη, τοποθέτησαν τις νάρκες στην περιοχή Γοργοποτάμου. Eίχαν φτάσει χωριστά με ελικόπτερο ή μικρό αεροπλάνο στο αεροδρόμιο της Λαμίας και από κει, κρυφά με τα πόδια, στον Γοργοπόταμο. Tοποθέτησαν τέσσερεις (ή και περισσότερες) παλιές νάρκες με νέα γόμωση και καψύλιο και στη συνέχεια τις ασφάλισαν με ειδική περόνη. Tο γεγονός αυτό δικαιολογεί γιατί οι νάρκες δεν εξερράγησαν, τυχαίως, στο ενδιάμεσο διάστημα. Στη συνέχεια, βάσει σχεδίου, κρύφτηκαν σε σπηλιά της περιοχής για να μην γίνουν αντιληπτοί. Tην επιχείρηση ναρκοθέτησης της περιοχής γνώριζαν ο αμερικανός λοχαγός Kρέϋβεν (μίλησε, αργότερα, για την υπόθεση σε αμερικανική εφημερίδα) και πιθανώς ένας, τουλάχιστον, Έλληνας αξιωματικός, οι οποίοι συμμετείχαν στο κλιμάκιο της Oίτης.
Όταν η ύπαρξη των δύο "άγνωστων" ανδρών έγινε γνωστή από ένα τυχαίο περιστατικό (τους εντόπισε ένας βοσκός της περιοχής) μεταφέρθηκαν, εσπευσμένως, με τζιπ στη Στυλίδα και από εκεί φυγαδεύτηκαν, με αμερικανικό υποβρύχιο, στην αμερικανική βάση του Pαμστάιν της Γερμανίας.
H τοποθέτηση των ναρκών είχε ως στόχο τον εορτασμό του Γοργοποτάμου το 1963, που εκείνη τη χρονιά πραγματοποίηθηκε, με πρωτοβουλία των αντιστασιακών οργανώσεων, στις 27 Nοεμβρίου. Eντούτοις, το εγχείρημα εκείνης της χρονιάς αναβλήθηκε για ποικίλους λόγους. Έτσι, οι νάρκες παρέμειναν στο έδαφος, με αποτέλεσμα στο διάστημα των 14 μηνών που μεσολάβησαν ως το Nοέμβριο του 1964 να υποστούν φυσικές αλλοιώσεις και να ενισχυθεί η εντύπωση περί παλαιότητάς τους.
Tο επόμενο έτος, η συγκυρία ήταν ευνοϊκότερη, καθώς η κυβέρνηση (από τον Φεβρουάριο του 1964) της Ένωσης Kέντρου δεχόταν τα πυρά της αντιπολίτευσης για ανοχή απέναντι στον "κομμουνιστικό κίνδυνο", ενώ την ίδια στιγμή πύκνωναν οι ζυμώσεις για την πραγματοποίηση του πραξικοπήματος, το οποίο απαιτούσε, ωστόσο, προπαρασκευαστικές ενέργειες που θα το προετοίμαζαν.
Tις μέρες που προηγήθηκαν του εορτασμού, οι δράστες επισκέφτηκαν την περιοχή για να διαπιστώσουν, τεχνικώς, την ετοιμότητα των ναρκών. Συγκεκριμένες μαρτυρίες που είδαν το φως της δημοσιότητας (μαρτυρία Δ. Δημητρίου, μαρτυρίου Στρ. Tσίρκα στο βιβλίο του "Xαμένη Άνοιξη", ανώνυμες επιστολές προς τον Δήμαρχο Λαμιέων Aπ. Kουνούπη, αναφορές τοπικών στελεχών της EΔA κ.α.) έκαναν λόγο για ύποπτες κινήσεις "αγνώστων" στην περιοχή .
Tο πρωί εκείνης της μέρας, οι δράστες βρίσκονταν στην περιοχή, αθέατοι ανάμεσα στο πυκνό πλήθος, έτοιμοι να δράσουν, απασφαλίζοντας τις νάρκες. Παραμένει άγνωστο αν το σχέδιο προέβλεπε, εξ αρχής, τη χρονική στιγμή της απασφάλισης ή δόθηκε προηγουμένως κάποιο σήμα. Πάντως, δεν είναι τυχαίο ότι, παρά τη μεγάλη καθυστέρηση που σημειώθηκε στο πρόγραμμα της τελετής, η νάρκη εξερράγη ακριβώς τη στιγμή της αποχώρησης των επισήμων.
Στην πραγματικότητα, το συνολικό σχέδιο δεν προέβλεπε μόνο την έκρηξη μίας ή περισσότερων ναρκών, αλλά ένα λουτρό αίματος! Για το σκοπό αυτό, στις 29 Nοεμβρίου, στην περιοχή του Γοργοποτάμου είχαν διατεθεί, πέραν των ανδρών της Xωροφυλακής, μονάδες του στρατού αλλά και της Xωροφυλακής Xημικών Mέσων. Oι δράστες αποσκοπούσαν σε γενικευμένα επεισόδια μεταξύ των εορταστών και των ανδρών της χωροφυλακής, δημιουργία κατάστασης "εκτάκτου ανάγκης" και επιβολή στρατιωτικού νόμου, προκειμένου να αντιμετωπιστεί η "κομμουνιστική ανταρσία". Mια τέτοια εξέλιξη ήταν δυνατόν, με κατάλληλους χειρισμούς, να οδηγήσει ακόμα και στην ανατροπή της κυβέρνησης Γ. Παπαδρέου, γεγονός που διευκόλυνε τους ευρύτερους σχεδιασμούς της συνωμοτικής ομάδας που προετοίμαζε το πραξικόπημα. Tο ίδιο βράδυ, στην Aθήνα, ισχυρές δυνάμεις της αστυνομίας τέθηκαν σε κατάσταση συναγερμού. Eντέχνως, είχε διαθοθεί πως τα γεγονότα του Γοργοποτάμου προκάλεσαν οι κομμουνιστές, οι οποίοι είχαν "πάρει τα όπλα" και ετοίμαζαν "επανάσταση"!
Στις 5 Aυγούστου 1965, η εφημερίδα "Έθνος" δημοσίευσε αναφορά που αποδιδόταν στον στρατιωτικό ακόλουθο των HΠA στην Aθήνα, απευθυνόταν προς το υπουργείο Άμυνας των HΠA, και αφορούσε στα γεγονότα του Γοργοποτάμου . Στο έγγραφο σημειωνόταν, μεταξύ άλλων, πως όσοι συμμετείχαν στην επιχείρηση του Γοργοποτάμου "(...) ενημερώθηκαν πλήρως και ενήργησαν υπό τον αυστηρό έλεγχο των αξιωματικών της CIA" ενώ "ουδεμίαν είχον επαφήν με τον τοπικό πληθυσμόν ή μετά των συγγενών των και μετεφέρθησαν αμέσως εις βάσιν εις Γερμανίαν". Eπίσης, ο συντάκτης του εκτιμούσε πως "αναμφιβόλως η επιχείρησις θα ήτο πολύ περισσότερον αποτελεσματική εάν οι φίλοι μας εξεμεταλεύοντο καταλλήλως την κατάστασιν η οποία εδημιουργήθη εις την χώραν" και δεν παρέλειπε να αποδώσει έπαινο σε αυτούς που "ενήργησαν βάσει σχεδίου και οι οποίοι δικαιούνται να ανταμειφθούν, συμφώνως προς την απαίτησίν των". Σύμφωνα με το έγγραφο, λεπτομέρειες της επιχείρησης, που έφερε το κωδικό όνομα "Arrow - 1" γνώριζαν ακόμα ο πρέσβης και στελέχη της διπλωματικής αποστολής των HΠA.
H αμερικανική πρεσβεία διέψευσε κατηγορηματικά την ύπαρξη αυτού το εγγράφου, αλλά όχι και το περιεχόμενό του! Ήταν, άραγε, μια έμμεση αποδοχή της συμμετοχής του αμερικανικού παράγοντα στην επίθεση;
Tριάντα εννέα χρόνια αργότερα, το έγκλημα του Γοργοποτάμου παραμένει χωρίς τιμωρία. Kι αν το ποινικό μέρος της υπόθεσης έχει, από καιρό, παραγραφεί, μένει η ανάγκη να αποδοθούν οι ιστορικές ευθύνες και να δικαιωθούν, έστω και με αυτό τον τρόπο, τα θύματα...

πηγή: http://www.sarajevomag.gr/vivliothiki/gorgopotamos.html

30 Νοεμβρίου 1922: ιδρύεται η ΕΣΣΔ.


Η Ένωση Σοβιετικών Σοσιαλιστικών Δημοκρατιών , συντομογραφικά αποκαλούμενο Ε.Σ.Σ.Δ. (СССР), και συνηθέστερα Σοβιετική Ένωση (Советский Союз), ήταν κράτος που εκτείνοταν στην ανατολική Ευρώπη και τη βόρεια Ασία, το μεγαλύτερο σε έκταση στον κόσμο. Η πρωτεύουσα του ήταν η Μόσχα. Υπήρξε το πρώτο σοσιαλιστικό κράτος στη παγκόσμια ιστορία το 1922. Διαλύθηκε το 1991. Καθοδηγητής και πυρήνας της Σοβιετικής Κοινωνίας ήταν, σύμφωνα με το άρθρο 6 του Συντάγματος της ΕΣΣΔ του 1977, το Κομμουνιστικό Κόμμα της Σοβιετικής Ένωσης. Έπειτα από τη διάλυσή της, το 1991, την ΕΣΣΔ αντικατέστησε η Κοινοπολιτεία Ανεξαρτήτων Κρατών.

Ιστορία
Η Μεγάλη Οκτωβριανή Σοσιαλιστική Επανάσταση του 1917 καθοδηγουμένη από το Εργατικό Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα Μπολσεβίκων εδραίωσε στη επικράτεια της Ρωσικής Αυτοκρατορίας το πρώτο Σοσιαλιστικό σύστημα. Η Ρωσία μετά το τέλος του Εμφυλίου πολέμου προσπάθησε να συνενώσει τα κράτη που κάποτε αποτελούσαν την Ρωσική Αυτοκρατορία βεβαία στα πλαίσια του σοσιαλιστικού συστήματος με λαϊκή εξουσία. Έτσι ο Βλαδίμηρος Λένιν προτείνε την δημιουργία της Ένωσης Σοβιετικών Σοσιαλιστικών Δημοκρατιών στη οποία θα εντάσσονταν: η Ρωσική Σοβιετική Σοσιαλιστική Δημοκρατία, η Ουκρανική ΣΣΔ, η Λευκορωσική ΣΣΔ και η Σοβιετική Ομοσπονδιακή Σοσιαλιστική Δημοκρατία της Υπερκαυκασίας (αποτελούμενη από την Γεωργία, την Αρμενία, και το Αζερμπαϊτζάν). Στις παραπάνω Δημοκρατίες οι εργάτες και το κόμμα τους το Μπολσεβίκικο(κομμουνιστικό) έχουν ήδη καταλάβει την εξουσία. Το Δεκέμβριο του 1922 η Ένωση Σοβιετικών Σοσιαλιστικών Δημοκρατιών αποτελούσε πια ιστορικό γεγονός.

Η ΕΣΣΔ ήταν ένα κράτος βασισμένο σε μια κυβέρνηση όπου το Πανενωσιακό Κομμουνιστικό Κόμμα (Μπολσεβίκων), όπως τότε μετονομάστηκε το Εργατικό Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα Μπολσεβίκων, καθιερώθηκε ως η πολιτική δύναμη που συνενώνε πλατιές λαϊκές μάζες και κυβερνούσε.

Στον οικονομικό τομέα ο Λένιν αναγκάστηκε να εφαρμόσει αρχικά τη Νέα Οικονομική Πολιτική , που προέβλεπε την μη συμμετοχή του κράτους στην οικονομία και την δημιουργία μια τάξης ευπόρων προερχομένων από τις τάξεις του Προλεταριάτου. Κύριος ιδεολόγος του οικονομικού αυτού σχεδίου ήταν ο Νικολάϊ Μπουχάριν. Η ΝΕΠ είχε ως αποτέλεσμα το 1927 η ΕΣΣΔ να έχει τους υψηλοτέρους δείκτες χρήσης και κατανάλωσης αγαθών για όλη την μετα-επαναστατική και προπολεμική περίοδο

30 Νοεμβρίου 1982: Κυκλοφορεί το πρώτο φύλλο της εφημερίδας “Φίλαθλος”


Κυκλοφορεί το πρώτο φύλλο της εφημερίδας “Φίλαθλος” με εκδότη – διευθυντή τον Νίκο Καραγιαννίδη, που καθιερώνει την στήλη αθλητικού παρασκηνίου “Αποδυτηριάκιας”. Από τις καινοτομίες της εφημερίδας η επιλογή των συντακτών της που δεν ανήκαν στις μέχρι τότε αθλητικές εφημερίδες.

30 Νοεμβρίου 1949: γεννιέται ο Βλάσης Μπονάτσος, ρόκερ, ηθοποιός και σόουμαν. (Θαν. 14/10/2004)


Ο Βλάσσης Μπονάτσος  ήταν δημοφιλής ροκ τραγουδιστής, ηθοποιός και τηλεπαρουσιαστής. Γιος δικαστικού και καθηγήτριας πιάνου άρχισε την καριέρα του δημιουργώντας το μουσικό συγκρότημα Πελόμα Μποκιού, στις αρχές της δεκαετίας του 1970. Το όνομα του πήρε από τα αρχικά των ονομάτων των μελών του γκρουπ, όπου είχε υπογράψει τη μεγάλη επιτυχία ο «Γαρύφαλλος».

Στις αρχές της δεκαετίας του 80' πρωταγωνίστησε στην θρυλική θεατρική παράσταση "Εβίτα" με πρωταγωνίστρια την Αλίκη Βουγιουκλάκη παίζοντας το ρόλο του Τσε. Με την "εθνική" σταρ της Ελλάδας διατήρησε ερωτική σχέση για αρκετά χρόνια. Επίσης έπαιξε σε ελληνικές ταινίες και σειρές και παρουσίασε διάφορα τηλεοπτικά προγράμματα όπως "Με το κλειδί στο χέρι" στην κρατική τηλέοραση, τις Κόντρες, το Βλας Μπακ, το Άλλα Κόλπα, το Με φόρα και το Πάμε για άλλα, ενώ έγινε πανελληνίως γνωστός από την επιτυχημένη σειρά του 1991 Οι Απαράδεκτοι. Ήταν παντρεμένος με τη Μάρθα Κουτουμάνου - κόρη της Ελληνίδας ηθοποιού Ζωής Λάσκαρη - και είχε μια κόρη, τη Ζένια.

Απεβίωσε πρόωρα στις 14 Οκτωβρίου του 2004 σε ηλικία 54 ετών. Σύμφωνα με το ανακοινωθέν ο θάνατός του οφείλεται σε «αποφρακτική οιδηματώδη λαρυγγίτιδα»..

30 Νοεμβρίου 1874: γεννιέται ο Ουίvστον Τσόρτσιλ, βρετανός πολιτικός, πρωθυπουργός της Μεγάλης Βρετανίας κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου


Ο Σερ Ουίνστον Τσώρτσιλ, Ιππότης της Περικνημίδας, Μέλος του Τάγματος της Αξίας, Σύντροφος της Τιμής, Μετάλλιο Υπηρεσίας Αποικιοκρατικού Στρατού, Μέλος του Συμβουλίου Επικρατείας του Ηνωμένου Βασιλείου, Μέλος της Βασιλικής Εταιρείας, Επίτιμο Μέλος της Βασιλικής Ακαδημίας ήταν Βρετανός πολιτικός και πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκόσμιου Πόλεμου. Υπήρξε στρατιωτικός, δημοσιογράφος, συγγραφέας και πολιτικός και θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους ηγέτες της ιστορίας. Το 1953 βραβεύτηκε με το Βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας. Θεωρείται Φιλέλληνας. Διετέλεσε Λόρδος του Ναυαρχείου και αρχηγός του Βασιλικού Στόλου. Μετά όμως από την αποτυχία της απόβασης στην Καλλίπολη κατά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, παραιτήθηκε. Έχει γράψει πολλά βιβλία για τον Α΄ και τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, καθώς τον Βίο και την Πολιτεία του. Ήταν απόγονος ενός χαρισματικού ιππότη του Μεσαίωνα, καθώς η οικογένειά του είχε στην επικράτειά της κάστρο.
«Η εθνική ενότητα μπορεί μόνο να διατηρηθεί πάνω σε μια αρχή, που είναι πλατύτερη από την έννοια του έθνους.»

30 Νοεμβρίου 1874: Επεισόδια σημειώνονται στην Ελληνική Βουλή, καθώς ο προϋπολογισμός ψηφίζεται από την κυβέρνηση Βούλγαρη χωρίς τη νόμιμη απαρτία (Στηλιτικά).




Με την ονομασία στηλιτικά (τα), φέρονται διάφορα πολιτικά επεισόδια που συνέβησαν στην Αθήνα το 1875, με προπηλακισμούς βουλευτών, λόγω παρατεινόμενων συνταγματικών παραβάσεων κατά τη λήψη αποφάσεων στη Βουλή, χωρίς δηλαδή την απαιτούμενη απαρτία. Οι δε κυβερνητικοί βουλευτές που συμμετείχαν σ΄ αυτές τις συνεδριάσεις αποκαλούνταν στηλίτες.

Συγκεκριμένα κατά την ΣΤ΄ Βουλευτική Περίοδο και ειδικότερα στις 4 Φεβρουαρίουτου 1874 μετά την παραίτηση της κυβέρνησης του Ε. Δεληγιώργη που είχε μόλις 20 ημέρες βίο, κλήθηκε ν΄ αναλάβει ο κομματάρχης Δημήτριος Βούλγαρης, ο επιλεγόμενος "τζουμπές", που είχε πλειοψηφήσει, ο οποίος και σχημάτισε κυβέρνηση στις 9 Φεβρουαρίου. Επελθούσης όμως διαφωνίας μεταξύ αυτού και των άλλων αρχηγών κομμάτων αναγκάσθηκε να παραιτηθεί. Επειδή όμως δεν κατέστη τότε δυνατόν να σχηματιστεί κυβέρνηση παρέμεινε ο ίδιος στην εξουσία όπου και διέλυσε τη Βουλή. Στις 25 Ιουλίου συνήλθε η νέα Βουλή όπου η μεν πλειοψηφία αποτελούνταν από οπαδούς του Βούλγαρη πλην όμως δεν συγκροτούσαν την απαραίτητη απαρτία για νομοθετικό έργο. Κατά το άρθρο 56 του τότε Συντάγματος επί συνόλου 190 βουλευτών απαρτία λογίζονταν η παρουσία τουλάχιστον 96 βουλευτών. Οι δε προσκείμενοι βουλευτές στον Βούλγαρη ήταν μόνο 85.

Παρά ταύτα στις 30 Νοεμβρίου του 1874 η κυβέρνηση με παρουσία 85 βουλευτών προχώρησε στη ψήφιση του προϋπολογισμού του έτους. Οι αντιπολιτευόμενοι τότε θεώρησαν την απόφαση αυτή αντισυνταγματική και αποχώρησαν και η κυβέρνηση κήρυξε τη λήξη της συνόδου. Στις 5 Μαρτίου του 1875 συγκλήθηκε η Βουλή σε έκτακτη σύνοδο. Επειδή όμως και τότε η κυβερνώσα παράταξη δεν ευρέθηκε σε απαρτία, παρισταμένων μόνο 81 βουλευτών, η κυβέρνηση δίνοντας άλλη ερμηνεία στο σχετικό άρθρο του συντάγματος συνέχισε το νομοθετικό της έργο. Τότε όλοι οι άλλοι αρχηγοί συνασπίστηκαν σε κοινό αγώνα κατά της κυβέρνησης δημιουργώντας πορείες και έκτροπα, προπηλακίζοντας τους κυβερνητικούς βουλευτές όπου βρίσκονταν ή εμφανίζονταν. Όλος ο αντιπολιτευόμενος τότε τύπος ξεσήκωσε τη κοινή γνώμη απαιτώντας να γράφονται καθημερινά στα πρωτοσέλιδα των εφημερίδων τα ονόματα των βουλευτών αυτών προκειμένου έτσι ο λαός να γνωρίζει με ποιους και χωρίς απαρτία η Βουλή ψήφιζε σοβαρά νομοσχέδια, κατά το πρότυπο που εφάρμοζαν στην αρχαία Αθήνα με τις ατιμωτικές στήλες που αναγράφονταν τα ονόματα μη πατριωτών. Εξ αυτού τα γεγονότα αυτά έμειναν στη νεότερη ιστορία με το όνομα στηλιτικά.

Τελικά τα έκτροπα αυτά, μετά και από παρέμβαση του Βασιλέως Γεωργίου του Α΄ εξανάγκασαν τον Βούλγαρη σε παραίτηση όπου στις 27 Απριλίου του 1875 ο Χαρίλαος Τρικούπης σχημάτισε κυβέρνηση και διέλυσε τη Βουλή αποκαθιστώντας την τάξη.
Ο Γεώργιος Σουρής καυτηριάζοντας τα Στηλιτικά έγραψε μεταξύ άλλων:
"Και άρχισε να γίνεται των νόμων λειτουργίακαι ανεβοκατέβαιναν τα τότε Υπουργεία.Και ήλθαν τα Στηλιτικά και οι Μαραθωνομάχοιεις τον Μεγαλειότατον εγύρισαν τη ράχηκαι όλοι εμελέτησαν κι΄ εσκέφθησαν καινά,κι΄ εσείσθησαν κι΄ ετράνταξαν κοιλάδες και βουνά".
"Υπουργεία": έτσι λέγονταν τότε οι κυβερνήσεις,
"Μαραθωνομάχοι": αποκαλεί ο Γ. Σουρής τους Βουλευτές από τους μαραθώνιους λόγους τους,
"εσκέφθησαν καινά": είτε με νέες ερμηνείες, είτε χωρίς απαρτία.

30 Νοεμβρίου 1995: αρχίζουν οι εργασίες της πρώτης οργανωτικής συνέλευσης του Συμβουλίου Αποδήμου Ελληνισμού (ΣΑΕ) στη Θεσσαλονίκη.


Το Συμβούλιο Απόδημου Ελληνισμού (Σ.Α.Ε.) – συχνά αναφερόμενο ως «Συμβούλιο Απόδημων Ελλήνων» ή απλά «ΣΑΕ» – είναι σύμφωνα με το άρθρο 108 παρ. 2 του Συντάγματος, το κατοχυρωμένο Όργανο των όπου Γης Απόδημων Ελλήνων, που ιδρύθηκε το 1995, με αρχικό σκοπό την αντιμετώπιση των θεμάτων της Ελληνικής διασποράς και την καλύτερη επικοινωνία της με την πατρίδα και με απώτερο στόχο και σκοπό, να αποκτήσει ακόμη μεγαλύτερη δύναμη ο Ελληνισμός. Η έδρα του Συμβουλίου Απόδημου Ελληνισμού βρίσκεται στη Θεσσαλονίκη, που καθιερώθηκε ως μόνιμη έδρα και «πρωτεύουσα» του Οικουμενικού Ελληνισμού.

Ιστορία
Η Ιδρυτική Συνέλευση του Συμβουλίου Απόδημου Ελληνισμού πραγματοποιήθηκε από 29 Νοεμβρίου έως τις 8 Δεκεμβρίου 1995 στη Θεσσαλονίκη, ύστερα από αίτημα των απανταχού Ελλήνων και σε συνδυασμό τη συναίνεση όλου του πολιτικού κόσμου στην Ελλάδα. Το ΣΑΕ συγκροτήθηκε σε τέσσερις (4) γεωγραφικές Περιφέρειες, διοικούμενο από 11μελές Προεδρείο. Πρώτος πρόεδρος του ΣΑΕ εξελέγη ο Ελληνοαμερικάνος Ανδρέας Α. Άθενς (1995-2006). Το Δεκέμβριο του 2006 στην 6η Τακτική Συνέλευση του ΣΑΕ, οι γεωγραφικές Περιφέρειες αυξήθηκαν από τέσσερις (4) σε επτά (7) με βάση την εφαρμογή του Νόμου υπ’ αριθμ. 3480/2006 , ενώ παράλληλα στη θέση του Προέδρου του ΣΑΕ εκλέγεται ο κ. Στέφανος Π. Ταμβάκης.

Σκοπός
Σκοπός και στόχος του ΣΑΕ ήταν και είναι να αγκαλιάσει, να ενώσει, και να στηρίξει όλες οι δυνάμεις της Ελληνικής διασποράς, ώστε να εργαστεί μαζί της, για την διεθνή προάσπιση του Ελληνισμού και της Ορθοδοξίας. Όπως επίσης, η διατήρηση και η εξάπλωσή της ελληνικής γλώσσας.

30 Νοεμβρίου 1957: γεννιέται ο τραγουδοποιός, Νίκος Πορτοκάλογλου.


Ο Νίκος Πορτοκάλογλου είναι σύγχρονος Έλληνας μουσικός και τραγουδοποιός. Σήμερα, ακολουθεί προσωπική πορεία έχοντας κυκλοφορήσει αρκετούς δίσκους.

Βιογραφία

Ο Νίκος Πορτοκάλογλου γεννήθηκε στο Βόλο στις 30 Δεκεμβρίου του 1957. Έζησε και μεγάλωσε στην Αθήνα, όπου εγκαταστάθηκε η οικογένειά του όταν ήταν σε ηλικία 4 ετών. Η αγάπη του για την κιθάρα εκδηλώθηκε πολύ νωρίς, στα πρώτα εφηβικά του χρόνια. Τότε απόκτησε την πρώτη του κιθάρα και άρχισε να μελετά μόνος επί ώρες. Στα πρώτα χρόνια του λυκείου συμμετείχε στο συγκρότημα, που δημιούργησε μαζί με συμμαθητές του, και το οποίο έπαιζε κυρίως τα νεανικά τραγούδια της εποχής. Το 1980, ίδρυσε το συγκρότημα "Φατμε" μαζί με τους φίλους του Οδυσσέα Τσάκαλο, Μιχάλη Μουστάκη και Δημήτρη Καλατζή. Ο πρώτος δίσκος του συγκροτήματος κυκλοφόρησε στις αρχές του 1982 σε συνεργασία με τη δισκογραφική εταιρεία EMI και παραγωγό τον Τάσο Φαληρέα. Το 1989, το συγκρότημα διαλύθηκε και ο Νίκος Πορτοκάλογλου ακολούθησε προσωπική πορεία.

Δισκογραφία
Δισκογραφία με τους Φατμέ
1982 Φατμέ
1983 Ψέμματα
1985 Ρίσκο
1986 Βγαίνουμε από το τούνελ
1988 Ταξίδι
1989 Πάλκο
Προσωπική δισκογραφία
1990 Φωνές
1992 Σήκω ψυχή μου, σήκω χόρεψε
1993 Τα καράβια μου καίω
1996 Άσωτος υιός
1997 Κρυφτό
1999 Παιγνίδια με τον διάβολο
2001 Μπραζιλέρο
2002 Θάλασσα Remixes
2002 Υπάρχει λόγος σοβαρός
2003 Δίψα
2005 Πάμε άλλη μια φορά
2005 Πάμε άλλη μια φορά Special edition
2006 Το ποτάμι
2006 Ένα βήμα πιο κοντά
2007 Εκτός σχεδίου
2008 Η σβούρα και άλλες ιστορίες
2009 Στροφή
2010 Απόψε είναι ωραία
Συμμετοχές με τους Φατμέ
1987 Ζήτω το ελληνικό τραγούδι του Διονύση Σαββόπουλου
1988 Στο ΣΕΙΡΙΟ υπάρχουν παιδιά του Μάνου Χατζιδάκι
Μουσική και τραγούδια για τον κινηματογράφο
1995 "Ακροπόλ" του Παντελή Βούλγαρη. Ο Νίκος Πορτοκάλογλου γράφει τη μουσική και τους στίχους του τραγουδιού "Κλέισε τα μάτια", το οποίο και ερμηνεύει.
1997 Βαλκανιζατέρ του Σωτήρη Γκορίτσα
2001 Μπραζιλέρο του Σωτήρη Γκορίτσα
Συμμετοχή σε δίσκους καλλιτεχνών
2003 Συμμετοχή ως συνθέτης στο δίσκο της Ελένης Τσαλιγοπούλου Χρώμα

30 Νοεμβρίου 1900: πεθαίνει ο Όσκαρ Ουάιλντ, Ιρλανδός συγγραφέας


Ο Όσκαρ Ουάιλντ (πλήρες όνομα Όσκαρ Φίνγκαρ Ο'Φλάχερτι Γουίλ Ουάιλντ, 16 Οκτωβρίου 1854 - 30 Νοεμβρίου 1900) ήταν Ιρλανδός μυθιστοριογράφος, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας και κριτικός που έζησε στο τέλος της Βικτωριανής Εποχής. Ανάμεσα στα πιο γνωστά έργα του συγκαταλέγονται το μυθιστόρημα Το πορτρέτο του Ντόριαν Γκραίη και το τελευταίο του έργο-επιστολή De Profundis.

Νεανικά χρόνια
Ο Όσκαρ Ουάιλντ γεννήθηκε στο Δουβλίνο και ανατράφηκε στους κόλπους μιας Προτεσταντικής οικογένειας. Η μητέρα του, Τζέην Φραντσέσκα Έλτζι (Jane Francesca Elgee), ήταν επιτυχημένη συγγραφέας (γνωστή και με το ψευδώνυμο Speranza) ενώ ο πατέρας του, Σερ Ουίλλιαμ Ουάιλντ, ήταν επιτυχημένος ιατρός και χειρουργός. Μέχρι την ηλικία των εννέα ετών, λάμβανε μαθήματα κατ' οίκον ενώ την περίοδο 1864-1871 φοίτησε στο Portora Royal School, 160 χιλιόμετρα έξω από την πόλη του Δουβλίνου. Μετά την αποφοίτησή του, σπούδασε στο Trinity College μέχρι το 1874, όπου διακρίθηκε ως εξαιρετικός φοιτητής, κερδίζοντας για τις επιδόσεις του, το Χρυσό Μετάλιο Μπέρκλεϊ, το οποίο αποτελούσε την μεγαλύτερη τιμητική διάκριση για φοιτητή του κολεγίου. Του χορηγήθηκε επιπλέον υποτροφία για το Magdalen College της Οξφόρδης, όπου και συνέχισε τις σπουδές του μέχρι το 1878, λαμβάνοντας το βραβείοNewdigate για την ποιητική του σύνθεση με τίτλο Ραβέννα (Ravenna) και αποφοιτώντας με άριστα. Την ίδια περίοδο πρέπει να επηρεάστηκε από το ρεύμα του αισθητισμού και τις θεωρίες των John Ruskin και Walter Pater, οι οποίοι δίδασκαν στην Οξφόρδη κατά τη διάρκεια των σπουδών του Ουάιλντ.

Μετά την αποφοίτησή του από το κολέγιο, ο Ουάιλντ εγκαταστάθηκε στο Λονδίνο μαζί με τον φίλο του Φρανκ Μάιλς, γνωστό ζωγράφο της εποχής. Νωρίτερα είχε γνωρίσει στο Δουβλίνο την Florence Balcome, την οποία και ερωτεύτηκε. Εκείνη συνδέθηκε τελικά με τον συγγραφέα Μπραμ Στόκερ, γεγονός που φαίνεται πως αποτέλεσε τον λόγο για τον οποίο ο Ουάιλντ εγκατέλειψε την Ιρλανδία. Το 1881 δημοσίευσε την πρώτη του ποιητική συλλογή (Poems), η οποία έλαβε και θετικές κριτικές, ενώ το Δεκέμβριο του ίδιου έτους ταξίδεψε στη Νέα Υόρκη για μία σειρά θεωρητικών διαλέξεων που έδωσε για το αισθητικό κίνημα στη Βρετανία. Ο Ουάιλντ είχε προγραμματίσει αρχικά να παραδώσει πενήντα διαλέξεις σε διάστημα τεσσάρων μηνών, ωστόσο τελικά η παραμονή του στις Ηνωμένες Πολιτείες διήρκησε περίπου ένα χρόνο δίνοντας στο διάστημα αυτό συνολικά 140 διαλέξεις.

Λογοτεχνικό έργο
Τα επόμενα χρόνια αποτέλεσαν μία ιδιαίτερα παραγωγική περίοδο σε ότι αφορά το λογοτεχνικό έργο του Όσκαρ Ουάιλντ. Το 1888 εκδόθηκε ένα από τα πιο γνωστά έργα του, Ο ευτυχισμένος πρίγκιπας και άλλα παραμύθια (The Happy Prince and Other Tales). Το μοναδικό μυθιστόρημα του, Το Πορτρέτο του Ντόριαν Γκρέη, εκδόθηκε στην τελική του μορφή το 1891, ενώ από το 1890 είχε παρουσιαστεί στο περιοδικό Lippincott's Magazine. Αρκετοί κριτικοί αναγνωρίζουν σε αυτό, αυτοβιογραφικά στοιχεία και παραλληλισμούς ανάμεσα στον κεντρικό ήρωα και τον συγγραφέα. Το ίδιο βιβλίο χρησιμοποιήθηκε εναντίον του κατά την διάρκεια της μεταγενέστερης δίκης του, κατηγορούμενος για ομοφυλοφιλία. Το Δεκέμβριο του 1892 παρουσιάστηκε η θεατρική του κωμωδία Η Βεντάλια της λαίδης Ουίντερμηρ (Lady's Windermere's Fan), η οποία έτυχε θερμής υποδοχής, γεγονός που πιθανά να παρακίνησε τον Ουάιλντ να συνεχίσει να γράφει για το θέατρο. Μεταξύ των μεταγενέστερων θεατρικών του έργων συγκαταλέγονται τα Μία γυναίκα χωρίς σημασία (A Woman of No Importance, 1893), Ένας ιδανικός σύζυγος (An Ideal Husband, 1895) και The Importance of Being Earnest(1895).
Το σκάνδαλο του Queensberry
Οι ερωτικές επιλογές του Όσκαρ Ουάιλντ και ειδικότερα η – απαγορευμένη στη Βρετανία εκείνη την εποχή – ομοφυλοφιλία του, προκάλεσαν ιδιαίτερη αίσθηση στην εποχή του. Οι βιογράφοι του αναφέρουν πως πιθανότατα να ανέπτυξε για πρώτη φορά ομοφυλοφιλική ερωτική σχέση με τον Ρόμπερτ Μπάλντουϊν Ρος (Robert Baldwin Ross), περίπου το 1887, ενώ άλλοι υποστηρίζουν πως ο Ουάιλντ είχε νωρίτερα συνειδητοποιήσει την ομοφυλοφιλική του φύση, κατά τη διάρκεια των σπουδών του, αναφέροντας πιθανή σχέση του με τον Φρανκ Μάιλς. Αργότερα, το 1891, συνδέθηκε με τον ποιητή Λόρδο Άλφρεντ Ντάγκλας, γνωστό και με το ψευδώνυμο Bosie. Πατέρας του, ήταν ο 9ος Μαρκήσιος του Κουίνσμπερυ, τον οποίο ο Ουάιλντ μήνυσε τον Απρίλιο του 1895, μετά από προσωπικές επιθέσεις του μαρκήσιου και κατηγορίες περί ομοφυλοφιλίας του. Η πράξη του Ουάιλντ να κινηθεί νομικά κατά του μαρκήσιου, στράφηκε τελικά εναντίον του, καθώς βρέθηκε ο ίδιος κατηγορούμενος για ομοφυλοφιλία και τελικά καταδικάστηκε στις 25 Μαΐου του 1895 σε καταναγκαστικά έργα δύο ετών, αφού είχε νωρίτερα συλληφθεί, στις 6 Απριλίου.


Η περίοδος της φυλάκισης επέδρασε στην υγεία του Όσκαρ Ουάιλντ, ο οποίος μετά την αποφυλάκισή του στις 19 Μαΐου του 1897, πέρασε τα τελευταία χρόνια της ζωής του απομονωμένος από τον κοινωνικό του περίγυρο. Οι εμπειρίες του στη φυλακή καταγράφτηκαν στο ποίημα Η Μπαλάντα της φυλακής του Ρήντιγκ (The Ballad of Reading Gaol). Στη φυλακή, ο Ουάιλντ έγραψε επίσης ένα γράμμα προς τον Άλφρεντ Ντάγκλας, το οποίο παρέδωσε αργότερα στον Γκρος. Εκείνος δημοσίευσε ένα μέρος του (περίπου το 30% του περιεχομένου του) το 1905, μετά το θάνατο του Όσκαρ Ουάιλντ, υπό τον τίτλο De Profundis (Εκ βαθέων). Το 1908, αποτέλεσε τμήμα μιας συλλεκτικής έκδοσης έργων του Ουάιλντ και στη συνέχεια παραχωρήθηκε στο Βρετανικό Μουσείο με την συμφωνία να μην δημοσιοποιηθεί στο σύνολό του πριν το 1960. Το 1949, ο γιος του Ουάιλντ, Vyvyan Holland, δημοσίευσε εκ νέου το κείμενο, περιέχοντας και αποσπάσματα που δεν είχαν δημοσιευτεί παλαιότερα. Το βιβλίο εκδόθηκε τελικά στην πλήρη μορφή του το 1962.
Επίλογος
Ο Όσκαρ Ουάιλντ πέθανε στις 30 Νοεμβρίου του 1900 από μηνιγγίτιδα και πριν το θάνατό του ασπάστηκε τον Καθολικισμό. Σχετικά με τα αίτια του θανάτου του, έχουν δοθεί διαφορετικές ερμηνείες. Ο βιογράφος του Richard Ellmann, υποστήριξε πως οφειλόταν σε σύφιλη, ωστόσο ο Μέρλιν Χόλαντ, επίσης βιογράφος και εγγονός του Ουάιλντ, θεωρεί πως η ερμηνεία αυτή αποτελεί παρανόηση συνδέοντας τη μηνιγγίτιδα που τον προσέβαλε με μία χειρουργική επέμβαση που είχε προηγηθεί. Σύμφωνα με την επικρατούσα άποψη, όπως αυτή επιβεβαιώνεται και από αναφορές των ιατρών του Ουάιλντ, τα αίτια του θανάτου του δεν σχετίζονται με πιθανή σύφιλη. Ο τάφος του βρίσκεται σήμερα στο Παρίσι.

30 Νοεμβρίου 1982: O Μάικλ Τζάκσον κυκλοφορεί το άλμπουμ με τις μεγαλύτερες πωλήσεις όλων των εποχών,το Thriller.


Το Thriller είναι το έκτο στούντιο άλμπουμ του Αμερικανού καλλιτέχνη Μάικλ Τζάκσον. Κυκλοφόρησε στις 30 Νοεμβρίου 1982, από την Epic Records, ως διάδοχος του, εμπορικά επιτυχημένου, άλμπουμ του Τζάκσον, Off the Wall. Το Thriller διαθέτει παρόμοια είδη μουσικής όπως το Off the Wall, όπως ποπ, ροκ, R&B και post-disco.

Οι ηχογραφήσεις διεξήχθησαν μεταξύ Απρίλιου και Νοεμβρίου 1982 στα Westlake Recording Studios στο Λος Άντζελες, Καλιφόρνια, με προϋπολογισμό παραγωγής 750.000 δολάρια, με παραγωγό τον Κουίνσι Τζόουνς. Ο Τζάκσον έγραψε τα 4 από τα 9 κομμάτια του άλμπουμ. Σε περίπου 1 χρόνο, το Thriller έγινε, και παραμένει ως σήμερα, το καλύτερο σε πωλήσεις άλμπουμ όλων των εποχών, με τις πωλήσεις να ανέρχονται σε 65-110 εκατομμύρια αντίγραφα παγκοσμίως, και το καλύτερο σε πωλήσεις άλμπουμ στις ΗΠΑ. Επτά από τα 9 κομμάτι του άλμπουμ κυκλοφόρησαν ως singles, και όλοι έφθασαν στο top 10 του Billboard Hot 100. Το άλμπουμ επίσης κέρδισε 8 (τα περισσότερα στην ιστορία)Grammy Awards το 1984.

Το Thriller επιβεβαίωσε την άποψη για τον Τζάκσον ως τον εξέχωντα ποπ αστέρα του αιώνα, και τον βοήθησε να σπάσει κάποιους φυλετικούς φραγμούς χάρη στις εμφανίσεις του στο MTV και στη συνάντηση με τον Πρόεδρο των ΗΠΑ, Ρόναλντ Ρήγκαν στον Λευκό Οίκο. Τα βίντεο-κλιπ για το Thriller, το Billie Jean και το Beat It εμφανίζονταν συχνά στο MTV. Το 2001, κυκλοφόρησε μια ειδική έκδοση του άλμπουμ, με επιπλέον audio interviews, ένα demo recording και το τραγούδι Someone In the Dark, ένα τραγούδι που έλαβε Γκράμι στο ομώνυμο άλμπουμ του συγκροτήμας E.T. the Extra-Terrestrial. Το 2008, κυκλοφόρησε νέα εκδοχή του άλμπουμ, Thriller 25.

To Thriller έλαβε την 20η θέση στον κατάλογο του Rolling Stone, 500 Greatest Albums of All Time, το 2003, και έλαβε τη 3η θέση στην Εθνική Επιτροπή Ηχογράφησης Εμπορευμένων στο Definitive 200 Albums of All Time. Το βίντεο για το τραγούδι Thrillerδιασώθηκε από τη Βιβλιοθήκη του Κογκρέσου στο Εθνικό Μητρωό Καταγραφής των ΗΠΑ, καθώς θεωρήθηκε «πολιτιστικά σημαντικό».

30 Νοεμβρίου 1966: Εγκαίνια του Πανεπιστημίου Πατρών.


Το Πανεπιστήμιο Πατρών είναι πανεπιστήμιο στο Δήμο Ρίου, κοντά στην Πάτρα, στο Νομό Αχαΐας. Είναι ένα από τα τέσσερα μεγαλύτερα της Ελλάδας. Αποτελείται από τέσσερεις σχολές και είκοσι-δύο τμήματα, ενώ σε αυτό φοιτούν περίπου 21.500 προπτυχιακοί φοιτητές και 3.000 μεταπτυχιακοί φοιτητές.

Ιστορία
Το Πανεπιστήμιο ιδρύθηκε με το Ν.Δ. 4425 στις 11 Νοεμβρίου 1964 ως αυτοδιοικούμενο Ν.Π.Δ.Δ. υπό την εποπτεία του Κράτους, στα πλαίσια του Προγράμματος Διοικητικής Ανάπτυξης της Χώρας. Οι στόχοι της ιδρύσεως του Πανεπιστημίου Πατρών κατά την εποχή ιδρύσεώς του ήταν:
Η διδασκαλία και έρευνα θεμάτων που ανάγονται στην οικονομική ανάπτυξη της Ελλάδας με έμφαση στις θετικές επιστήμες, στην τεχνολογία, στις οικονομικές και κοινωνικές επιστήμες και στην οργάνωση και διοίκηση επιχειρήσεων
Η εκπαίδευση εξειδικευμένου επιστημονικού και τεχνικού δυναμικού για κάλυψη των αναγκών της χώρας
Η μείωση της τάσης φυγής των Ελλήνων φοιτητών στο εξωτερικό
Η προσέλκυση Ελλήνων επιστημόνων και καθηγητών που σταδιοδρομούν στα πανεπιστήμια της αλλοδαπής πίσω στην Ελλάδα
Η εξέλιξη του ιδρύματος σε πρότυπο πανεπιστήμιο, πράγμα που θα επιφέρει βελτίωση του προγράμματος και του επιπέδου σπουδών των υπαρχόντων ελληνικών ιδρυμάτων ανώτατης εκπαίδευσης,
Η παροχή υπηρεσιών και σε άλλες χώρες του ίδιου επιπέδου ανάπτυξης με την Ελλάδα

Τα εγκαίνια της λειτουργίας του πανεπιστημίου έγιναν στις 30 Νοεμβρίου 1966, εορτή του Αγίου Ανδρέου, προστάτη της πόλεως των Πατρών. Ο Άγιος Ανδρέας, στο σταυρό σε σχήμα Χ, αποτελεί το έμβλημα του ιδρύματος.

Η διοίκηση του Πανεπιστημίου ανατέθηκε αρχικά σε πενταμελή Διοικούσα Επιτροπή, η οποία αργότερα έγινε με το Ν.Δ. 4591/1966 επταμελής. Έργο της επιτροπής αυτής ήταν η οργάνωση και ο καθορισμός του τρόπου λειτουργίας των σχολών και η συγκρότηση των οργάνων διοίκησης και διαχείρισής του πανεπιστημίου. Η πρώτη Διοικούσα Επιτροπή διορίστηκε την 9η Ιανουαρίου 1965 με έδρα τηνΑθήνα. Αργότερα, η έδρα της επιτροπής μεταφέρθηκε στην Πάτρα και σταμάτησε να ασκεί τα καθήκοντά της όταν τον Οκτώβριο του 1974 εξελέγησαν από τη Γενική Συνέλευση των καθηγητών οι πρώτες πανεπιστημιακές αρχές και η πρώτη Σύγκλητος, με ετήσια αρχικά θητεία.

Γεωγραφία

Το πανεπιστήμιο βρίσκεται 6 km βορειοανατολικά του κέντρου της Πάτρας, 3 km νότια της Γέφυρας Ρίου-Αντιρρίου, 206 km δυτικά των Αθηνών, 106 km βορειοανατολικά του Πύργου και 2 km ανατολικά του Ρίο. Το υψόμετρο είναι γύρω στα 50 m πάνω από το επίπεδο της θάλασσας.

Η έκταση της πανεπιστημιούπολης είναι 4,5 km². Εκτός από τις σχολές και τα τμήματα, περιλαμβάνει την Φοιτητική Εστία στα βορειοδυτικά και τα γραφεία του πανεπιστημίου στα νοτιοδυτικά.

Η οροσειρά 'Παναχαϊκό' βρίσκεται στα νοτιοανατολικά. Ο στίβος και τα αθλητικά γήπεδα είναι στο νότιο μέρος. Οι εγκαταστάσεις βρίσκονται στο δυτικό, στο κεντρικό και στο νότιο μέρος. Μερικά σχολεία και κολέγια βρίσκονται σε αυτό το κομμάτι.

Κοντά στην ιδιοκτησία του πανεπιστημίου είναι το Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Πατρών, το οποίο βρίσκεται στα βορειοανατολικά. Η Σχολή Ιατρικής βρίσκεται δυτικά του νοσοκομείου, με τις θέσεις στάθμευσης στα δυτικά του Ρίο και ένα ποτάμι με την Λεωφόρο Παπανδρέου στα νοτιοδυτικά της. Η διασταύρωση Ρίο/Πανεπιστήμιο Πατρών/Δρέπανο βρίσκεται βόρεια.
Είσοδοι
Η πανεπιστημιούπολη έχει τέσσερεις εισόδους. Αυτές είναι η Είσοδος Πλάτωνος και η Είσοδος Διονυσίου Σολωμού, οι οποίες βρίσκονται στα δυτικά δίπλα στη Λεωφόρο Παπανδρέου, η ανατολική Είσοδος Γεωργίου Σεφέρη και η βόρεια Είσοδος Γεωργίου Ρίτσου δίπλα στην παλιά εθνική οδό GR-8A.
Σχολές και τμήματα
Το Πανεπιστήμιο αποτελείται από είκοσι-δύο τμήματα. Από αυτά τα δύο είναι ανεξάρτητα, ενώ τα υπόλοιπα ανήκουν σε τέσσερεις σχολές. Κατά έτος ίδρυσης οι σχολές και τα τμήματα είναι τα εξής:
Σχολή Θετικών Επιστημών
Τμήμα Φυσικής, 1966
Τμήμα Χημείας, 1966
Τμήμα Μαθηματικών, 1966
Τμήμα Βιολογίας, 1966
Τμήμα Γεωλογίας, 1978
Τμήμα Επιστήμης των Υλικών, 2000
Πολυτεχνική Σχολή
Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών, 1967 (μετονομασία το 1995 του Τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών)
Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών και Αεροναυπηγών Μηχανικών, 1972 (μετονομασία το 1996 του Τμήματος Μηχανολόγων Μηχανικών)
Τμημα Πολιτικών Μηχανικών, 1972
Τμήμα Χημικών Μηχανικών, 1978
Τμήμα Μηχανικών Η/Υ & Πληροφορικής, 1980
Γενικό Τμήμα, 1983
Τμήμα Αρχιτεκτόνων Μηχανικών, 1999
Σχολή Επιστημών Υγείας
Τμήμα Ιατρικής, 1983
Τμήμα Φαρμακευτικής, 1983 (αρχικά ανήκε στην Φυσικομαθηματική Σχολή το 1978)
Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών
Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία, 1983
Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης, 1983
Τμήμα Θεατρικών Σπουδών, 1989
Τμήμα Φιλολογίας, 1997
Τμήμα Φιλοσοφίας, 1999
Ανεξάρτητα Τμήματα
Τμήμα Οικονομικών Επιστημών, 1985
Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων, 1999